O czym musimy pamiętać wybierając najlepszy dysk do swojego komputera? Główna cecha to wiadomo – w zasadzie powinień być to model półprzewodnikowy, znany każdemu jako SSD. Wszyscy wiemy bowiem, że nośniki wykorzystujące technologię flash pod wieloma względami biją na głowę klasyczne dyski twarde, zwane potocznie talerzowcami. Zapewniają one o wiele szybszy dostęp do danych, zużywają mniej energii i charakteryzują się większą trwałością fizyczną. Podczas wybierania najszybszego dysku nie wystarczy kierować się jego typem, a także wykorzystywanym złączem oraz interfejsem. Trzeba też zwrócić uwagę na używany przez niego protokół. Na rynku mamy do wyboru dyski typu SATA, mSATA, M.2, oraz PCI-Express. Tradycyjny dysk HDD także oczywiście musimy posiadać, ale już tylko w charakterze magazynu danych.

Wyjątkowo istotne jest to, że dyski SSD są pozbawione części mechanicznych. Dzięki temu są bezgłośne i znacznie bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne. Kolejna niezwykle istotna sprawa, to używane przez nie złącze oraz interfejs. Nie należy mylić tych dwóch pojęć. Złącze jest to bowiem fizyczny port, z którego korzysta podzespół, zaś interfejs to rodzaj używanego przez niego połączenia. Dlatego w najszybszych obecnie dyskach wykorzystuje się miniaturowe złącze M.2 i protokół PCI-Express.

 

Standard M.2 opracowano, aby umożliwić tworzenie nowych kart o małym rozmiarze, w tym dysków SSD. Dotychczas najmniejsze dyski SSD dostępne były w standardzie mSATA, jednak urządzeń w tym rozmiarze nie można skalować do 1 TB, ponieważ jest to zbyt kosztowne. Problem rozwiązano, wprowadzając nową specyfikację M.2, która umożliwia stosowanie różnych rozmiarów i pojemności kart M.2 SSD. Specyfikacja M.2 umożliwia producentom dysków standaryzację w oparciu o wspólny rozmiar, umożliwiający zwiększanie pojemności w razie potrzeby. Z uwagi na występowanie zróżnicowanych rodzajów kart M.2 (od dysków SSD do kart Wide-Area Network, czyli WAN) dostępnych jest wiele różnych rozmiarów modułów M.2. W przypadku dysków M.2 SSD najpopularniejsze są wymiary 22 mm x 30 mm, 22 mm x 42 mm, 22 mm x 60 mm, 22 mm x 80 mm oraz 22 mm x 110 mm. Nazwy kart zależą od podanych powyżej wymiarów: Pierwsze dwie cyfry określają szerokość (we wszystkich przypadkach 22 mm), a pozostałe długość (od 30 do 100 mm). W rezultacie dyski M.2 SSD oznaczane są numerami 2230, 2242, 2260, 2280 oraz 22110.

Istnieją dwa powody zróżnicowania długości dysków M.2 SSD.

  1. Różne długości umożliwiają stosowanie zróżnicowanych pojemności dysków SSD — im dłuższy dysk, tym więcej można zamontować na nim układów NAND Flash, oprócz kontrolera i (niekiedy) pamięci DRAM. Na dyskach od długości 2230 i 2242 można umieścić od 1 do 3 układów NAND Flash, podczas gdy na największych dyskach 2280 i 22110 może znaleźć się ich nawet 8, co umożliwia tworzenie dysków SSD o pojemności 1 TB.
  2. Wielkość urządzeń M.2 ograniczona jest rozmiarem gniazda na płycie głównej: Niektóre notebooki mogą obsługiwać standard M.2 w związku z buforowaniem, ale mimo to posiadać jedynie niewielkie gniazdo, w którym zmieści się wyłącznie dysk 2242 M.2 SSD (dyski 2230 M.2 SSD są mniejsze, ale najczęściej niewymagane, gdy w gnieździe zmieści się dysk 2242 M.2 SSD).

Jeżeli np. dysk M.2 SSD wykorzystywany jest jako pamięć podręczna (za pośrednictwem oprogramowania Intel Smart Response Technology – SRT; w systemach klienckich) lub niewielki dysk rozruchowy systemu operacyjnego w urządzeniach Ultrabook czy Chromebook, najczęściej stosowane są właśnie modele 2242 M.2 SSD. Jeżeli dysk M.2 SSD wykorzystywany jest jako główny napęd w notebooku lub komputerze stacjonarnym, najczęściej stosowane są dłuższe i charakteryzujące się wyższą pojemnością dyski 2280 M.2 SSD.

Na czym polega różnica między dyskami M.2 SATA i M.2 PCIe SSD?

Typ M.2 oznacza współczynnik kształtu. Skróty SATA i PCIe oznaczają interfejs pamięci — główna różnica wiąże się z wydajnością i obsługiwanym przez modele M.2 SSD protokołem (językiem). Specyfikacja M.2 została zaprojektowana tak, aby w przypadku dysków SSD obsługiwała interfejs zarówno SATA, jak i PCIe. Dyski M.2 SATA SSD będą wykorzystywać ten sam kontroler, co stosowany obecnie w typowych 2,5-calowych dyskach SATA SSD. Dyski M.2 PCIe SSD będą wykorzystywać kontroler dostosowany do obsługi protokołu PCIe. Dysk M.2 SSD może obsługiwać tylko jeden protokół, jednak niektóre urządzenia mają gniazda M.2, które mogą obsługiwać zarówno SATA, jak i PCIe.

Nośniki danych typu SSD dzielimy na trzy grupy ze względu na wykorzystany typ pamięci:

  • SLC (Single Level Cell) – mieszczą jeden bit danych w każdej komórce. Pamięć tą stosuje się głównie w dyskach wyspecjalizowanych, gdzie priorytetem jest żywotność. Niestety są one bardzo drogie, więc mało popularne w zastosowaniach konsumenckich.
  • MLC (Multi Level Cell) – mieszczą dwa bity danych na komórkę. Jeszcze do niedawna były one najpopularniejszym typem wśród pamięci NAND, ponieważ oferują dobry kompromis między wydajnością a niezawodnością. Tego typu pamięci są ciągle stosowane w dyskach SSD wyższej klasy, aczkolwiek na rynku nadal znajdziemy kilka rodzynków opartych o pamięci MLC w przyzwoitej cenie.
  • TLC (Triple Level Cell) – mieszczą trzy bity danych. Ta tania w produkcji pamięć (znana również jako 3-bitowa MLC) oferuje użytkownikowi najlepszy przelicznik pojemności do kosztów produkcji, co przekłada się na zwiększanie udziałów w rynku. Jednak nie ma róży bez kolców. TLC-ki charakteryzują się najniższą wytrzymałością spośród wszystkich wymienionych wyżej typów pamięci flash, dlatego wśród znawców i miłośników technologii SSD nie mają one wysokiego poważania.
  • 3D NAND (TLC lub MLC) – To całkiem nowa technologia, dzięki której znacząco zwiększyć ma się pojemność pamięci flash. W celu uzyskania większej gęstości, stosy warstw komórek umieszczono pionowo, dzięki czemu otrzymujemy kości o pojemności ponad trzykrotnie większej niż w tradycyjnych rozwiązaniach SSD. Jednocześnie, zmniejsza się wielkość chipów i zapotrzebowanie na energię, przy jednoczesnym wzroście wydajności. Według twórców usprawnionej architektury technologia ta pozwala na stworzenie pamięci o wielkości gumy balonowej, która oferować ma aż 3,5 TB przestrzeni na dane. W przypadku standardowych nośników flash 2,5 cala, mówimy już o pojemnościach rzędu 10 TB lub więcej.

 

Spis treści:

  1. Wstęp;
  2. Plextor M8Se(GN) 512 GB – prezentacja nośnika
  3. Platforma testowa i metodologia;
  4. Testy syntetyczne #1 – AIDA64 – odczyt/zapis;
  5. Testy syntetyczne #2 – AS SSD Benchmark, CristalDiskMark;
  6. Testy syntetyczne #3 – Anvil’s Storage Utilities;
  7. Testy praktyczne #1 – kopiowanie plików (sekundy);
  8. Testy praktyczne #2 – kopiowanie plików (transfer MB/s);
  9. Testy praktyczne #3 – usuwanie plików z nośnika danych;
  10. Testy praktyczne #4 – tworzenie i rozpakowywanie archiwum;
  11. Testy praktyczne #5 – instalacja programów i gier;
  12. Testy praktyczne #6 – wielozadaniowość;
  13. Podsumowanie testu.
promocja