WRÓĆ DO STRONY
GŁÓWNEJ
Nauka

Najstarsze jaszczurcze embriony jakie kiedykolwiek odnaleziono

Z początku myślano, że skamieniałe jajeczka zawierają embriony dinozaurów lub prymitywnych ptaków. W środku jednakże znajdowały się niewyklute jaszczurki – najstarsze jakie kiedykolwiek znaleziono.

Znalezione w 2003 roku jajka pochodzą ze wczesnej krety – mają około 125 milionów lat. Charakteryzuje je twarda, pokryta wypukłościami skorupka. Pod względem wielkości są porównywalne do wróblich (lub monety-złotówki). Po pierwszych badaniach wywnioskowano, że musiały zostać złożone przez mięsożernego dinozaura (w znaczeniu potocznym) lub protoplastę dzisiejszych ptaków – wywnioskowano to na podstawie twardości skorupki. Teorię uznano jednak za niekompletną.

Naukowcy zdecydowali, że jedynym sposobem rozwiania wszelkich wątpliwości będzie zajrzenie do środka jajek. Wykorzystano do tego celu sprzęt Europejskiego Ośrodku Synchrotronu Atomowego w Grenoble. Niesamowicie jasne promieniowanie X o wysokiej rozdzielczości pozwoliło zaobserwować nawet najdrobniejsze detale kostek ukrytych wewnątrz skamieniałych skorupek. Następnie sporządzono model 3D szkielecików.

Ustalono, że jajka należą do dotychczas nieznanej jaszczurki z podrzędu autarchoglossy, do którego należą między innymi smoki komodo i mozazaury (wymarłe gady morskie). Wskazywała na to długa i smukła czaszka zakończona spiczastym pyskiem i kanciastą kością szczęki.

jaszczurki

Odtworzone różnymi metodami modele 3D kości

Odkrycie twardoskorupkowych jaj gadów z tego podrzędu stanowi pewną niespodziankę dla paleontologów – wydawało się, że tylko jajka gekonów posiadają twarde skorupki – myślano o tym jako o swoistej „ewolucyjnej nowince”, nabytej stosunkowo niedawno. W efekcie wszystkie skamieniałe jaja podobne do tych składanych przez gekony przypisywano do tej rodziny.

Jak się okazuje, ewolucja jaszczurek jest bardziej skomplikowana niż do tej pory myślano.

[źródło: phys.org grafika: esrf.eu]