WRÓĆ DO STRONY
GŁÓWNEJ
Nauka

Matematycy odkryli rekordowo wielką liczbę pierwszą

Po niemal trzech latach posuchy badaczom udało się znaleźć kolejną rekordowo wielką liczbę pierwszą. Poprzednią rekordzistką, odkrytą w lutym 2013 roku, była liczba 257885161 -1. Zapisana w bardziej tradycyjnej formie dziesiętnej liczy sobie przeszło 17 milionów cyfr. Ogromną liczbę pierwszą odkrył wtedy międzynarodowy zespół GIMPS, czyli Great Internet Mersenne Prime Search.

Nową rekordzistkę odkryto w ramach… dokładnie tego samego programu. GIMPS opiera się na obliczeniach rozproszonych, przeprowadzanych na maszynach ochotników za pomocą programu Prime95. Aplikacja ta używana jest często jako program diagnostyczny, mający zbadać stabilność pracy systemu (zwłaszcza po jego podkręcaniu). Niedawno właśnie w ten sposób odkryto rzadki błąd występujący w procesorach Intel Skylake.

W ramach programu GIMPS komputery wyszukują tzw. liczb Mersenna, czyli takich liczb naturalnych, które można zapisać jako 2p-1, gdzie p jest liczbą pierwszą. Dotychczas poznano zaledwie 49 liczb Mersenne’a, z czego 15 dzięki GIMPS. Komputer w przypadku każdej kolejnej liczby 2p-1 musi żmudnie sprawdzać, czy nie jest ona podzielna przez kolejne liczby powyżej 1.

Tym większe wrażenie robi wielkość odkrytej liczby pierwszej. Wynosi ona 274207281-1. Żeby zapisać ją w formie dziesiętnej, potrzeba 22.338.618 cyfr, czyli około 6 tysięcy stron maszynopisu. Liczba została odkryta na maszynie z procesorem Core i7-4790 – w tej starszej wersji procesorów Intela na szczęście nie występował błąd powodujący niestabilność w trakcie używania Prime95. Za to pewien niemiły bug odkryto w oprogramowaniu komputera. Choć o odkryciu rekordowej liczby pierwszej dowiedzieliśmy się dopiero teraz, to tak naprawdę komputer odnalazł ją już we wrześniu ubiegłego roku, tylko przez drobny błąd nie wysłał właścicielowi powiadomienia…

[źródło i grafika: newscientist.com]