5. PLATFORMA TESTOWA / METODYKA TESTOWA
Wraz z tym testem (09 Wrzesień 2026) w platformie testowej debiutuje inny procesor, tj. AMD Ryzen 7 9800X3D (wykorzystywany w razie czego także do testów kart graficznych, jeśli takowe znów będą na stronie).
Oprócz tego (tak przy okazji, bo to najlepszy moment na to – i tak wykresy muszę zrobić od nowa) zmodyfikowałem też samą procedurę testową dla chłodzeń powietrznych / AIO. Szczegóły niżej.
| Procesor | AMD Ryzen 7 9800X3D |
| Chłodzenie CPU | (testowane) |
| Pasta termoprzewodząca | Cooler Master CryoFuze 7 |
| Płyta główna | Asus TUF Gaming B650-E WIFI |
| Pamięć RAM | DDR5 Kingston Fury Beast RGB 64 GB 6400 MT/s CL32 (@ 6000 MT/s CL32) |
| Nośnik danych | Kingston KC3000 1 TB M.2 PCI-e 4.0 (system) Toshiba XG5-P 2 TB M.2 PCI-e 3.0 Lexar NQ710 1 TB (w kieszeni USB-C) |
| Karta graficzna | Gainward GeForce RTX 5070 Python III 12 GB |
| Zasilacz | be quiet! Power Zone 2 1000W |
| Obudowa | Corsair Frame 5000D RS ARGB |
| Monitor | AOC AG276UZD QD-OLED 4K |
| Klawiatura | Keychron V1 Max |
| Myszka | Trust Vyran Ergonomic |
| Karta dźwiękowa PCI-E | Creative Sound Blaster Z SE |
| System | Windows 11 Home 25H2 |
| Kamera termowizyjna (Android USB-C) | Hti 203U (256 x 192 pikseli / FOV 56° x 42°) |
Programy / gry użyte do testów:
- Cinebench 2026
- OCCT
- Prime95
- Doom: The Dark Ages
Jak przeprowadza się testy?
- Obudowa testowa Corsair Frame 5000D RS ARGB podczas testów była zamknięta (tj. lewy i prawy bok).
- Przednie wentylatory w tej obudowie kręciły z obrotami na poziomie +- 550 RPM maksymalnie. Nie ma to praktycznie wpływu na wydajność chłodzeń. Wentylator na tylnej ściance także kręcił z obrotami na poziomie +- 550 RPM maksymalnie.
- Obroty wentylatorów na karcie graficznej zostały ustawione na tryb automatyczny, w którym karta sama dobiera prędkość – zazwyczaj jest to tryb pasywny.
- Lećmy dalej. Teraz na tapet idzie pierwsza i w sumie najważniejszą zmiana (poza zmianą procesora) w całej procedurze testowej. W miejsce Cinebencha R23 właściwe, czyli te najważniejsze testy temperaturowe procesora przeprowadzać będę z wykorzystaniem programu OCCT (test trwa 10 minut – ustawienia na screenie poniżej). Na wykresy wpisuję maksymalny pomiar temperatury.
- Zrezygnowałem z testów Wat ustawionego na sztywno (100, 150, 200W, etc.)
- Zamiast testów przeprowadzanych na konkretnym ustawionym poziomie obrotów co 200 RPM (od obrotów maksymalnych w dół), od teraz w OCCT testuję dane chłodzenie ustawione sztywno na dwóch wskazanych poziomach procentowym (czyli 100% i 40% RPM) oraz poziomie automatycznym – zasadniczo najważniejszym, dla zwykłego „Kowalskiego” ze wszystkich.
- Po namyśle stwierdziłem, że jest to jednak lepsze rozwiązanie. Prędzej bowiem taki statystyczny „Kowalski” ustawi sobie tak w odpowiedniej aplikacji (Fan Control) swoje wentylatory na chłodzeniu, aniżeli będzie szukał określonego poziomu obrotów. Za dużo z tym zabawy jest po prostu – wiedza większości użytkowników jest w tej materii zbyt uboga po prostu. Choć z punktu widzenia akademickiego jest to lepsze rozwiązanie, to z punktu praktycznego – gorsze, dlatego zostaje ono zmienione.
- Dodatkowo wprowadziłem test (OCCT) przy natężeniu dźwięku 40 dB z odległości 50 cm (od góry obudowy, na wysokości blatu biurka). Polega on na ręcznym ustawieniu prędkości wentylatorów tak, by natężenie ciśnienia akustycznego z odległości 50 cm wynosiło dokładnie 40 dB (z odchyleniem +- 0,5 dB). W teście tym taktowanie procesora ustawione jest na auto, napięcie rdzeni – też na auto. Pompa cieczy w przypadku zestawów AiO zawsze pracuje na 100% swoich obrotów.
- Wprowadziłem test maksymalnego osiągniętego taktowania w programie Cinebench 2026 podczas 10-minutowej sesji testowej przy maksymalnych obrotach wentylatorów / pompki AiO.
- W przypadku zestawów AiO testuję osobno również blokopompkę. To zostaje dalej. Testy przeprowadzam w zakresie obrotów 100, 80, 60, 40 i opcjonalnie – 20% RPM. Chodzi tu głównie o sprawdzenie jej wydajności temperaturowej wraz ze stopniowym spadkiem obrotów. Z tym, że wydajność samej blokopompki w Celsjuszach jest sprawdzana zasadniczo tylko do momentu uzyskania temperatury 95 stopni, bowiem potem będzie aktywował się throttling – czyli stopniowe lub mocne obniżanie zegarów procesora.
- Na ogół zapewne bez throttlingu nie będzie to „dalej” niż 60% RPM krańcowo. Dlatego wyniki przy 40% i 20% RPM to już bardziej sprawdzenie tego jaki zegar CPU pozostanie na końcu testu a nie sama temperatura. To tez można porownać z innymi AiO przecież.
- Do testów dodałem również pomiar w realnej grze. Wybór padł na Dooma: The Dark Ages. Z testu w 3DMark Time Spy (test CPU) zrezygnowałem.
- Bios UEFI: ustawienia procesora Ryzen 7 9800X3D zostawiłem na domyślnym poziomie, jedynie pamięć RAM została ręcznie ustawiona, dopieszczona na 6000 MT/s CL32 (profil EXPO II) względem bazowych 6400 MT/s CL32.
- Do testów każdorazowo używam pasty termoprzewodzącej Cooler Master CryoFuze 7. Przed właściwymi testami każdorazowo aplikuje ją metodą „na ziarnko grochu” i wygrzewałem 30 minut po każdej aplikacji. Dopiero po tym minimalnym czasie zaczynam właściwe testy.
- Wraz z tym testem wprowadzam także do użytku kamerę termowizyjną Hti 203U (USB-C / (256 x 192 pikseli / FOV 56° x 42°), która podczas używania jest podłączana do telefonu Poco X8 Pro Max (12/512 GB). Kamera termowizyjna pozwala mi na zbadanie wielu punktów na płycie głównej jednocześnie, wykorzystując wiele różnych filtrów jeśli jest taka potrzeba.
- Scenariusze testowe to: węże wychodzące z radiatora przy spoczynku/obciążeniu 100% (OCCT) oraz sekcja zasilania płyty głównej i blokopompka przy spoczynku/obciążeniu 100% (OCCT).
- Temperatura otoczenia podczas testów u mnie jest, niestety, zmienna, w zależności od dnia oraz samej pory dnia.
- Dlatego nie będę przeprowadzać testów w temperaturze pokojowej poniżej 24 oraz powyżej 25 stopni (chcę się trzymać przedziału między tymi oboma wartościami). Jeśli nie mam takich warunków na to, to po prostu na nie czekam i dopiero wtedy robię testy danego chłodzenia.
- Pomiary minimalnych i maksymalnych poziomów głośności (pulpit, białe tło, przeglądarka Brave wyłączona) przeprowadzam decybelomierzem Benetech GM1351 (zakres 30–130 dB). Minimalny poziom hałasu w pomieszczeniu testowym wynosi 38.8 – 39 dB. Dlatego, jeśli na wykresie głośności pojawiają się wartości równe lub niewiele wyższe niż 39 dB, oznacza to, że wentylatory chłodzenia, zwłaszcza na minimalnych obrotach, były dla mnie praktycznie niesłyszalne.
- W pierwszym scenariuszu (obroty 0-100% RPM, ustawiane ręcznie co 10% RPM) poziom hałasu mierzę mw. na środku blatu biurka, z odległości 50 cm od górnej części obudowy Corsair Frame 5000D RS ARGB. Dlaczego tak? Jest to po prostu dla mnie optymalna odległość w jakiej siedzę przy biurku (przy klawiaturze) patrząc od strony obudowy (obudowa stoi na prawo ode mnie, na podłodze, dywanie).
- Uznałem więc za logiczne (choć może się mylę?), że najlepiej będzie mi właśnie tak przetestować głośność w tym scenariuszu. Tak siedzę codzienne przy biurku przed monitorem, więc to jest moja stała pozycja.
- W drugim scenariuszu testowym mierzę z kolei głośność maksymalną w grze Doom: The Dark Ages (wbudowana sekwencja testowa Siege Part 1) przy obrotach ustawionych na +- 1200 RPM Sonometr do pomiarów ustawiony jest tak samo jak w scenariuszu pierwszym.
- W trakcie pomiarów, wentylatory obudowy oraz wentylatory karty graficznej w pierwszym scenariuszu testowym są zawsze ręcznie ustawione w aplikacji FanControl na poziomie absolutnie minimalnym (tj. szczytowym minimalnym takim jaki się da ustawić), tak aby nie wpływały na wyniki głośności testowanego akurat chłodzenia.
Scenariusze testowe:
I. Prime 95 – maksymalny poziom Wat na testowanym procesorze
II. OCCT – test przy automatycznych obrotach wentylatorów chłodzenia (test trwa 10 minut)
III. OCCT – ręcznie ustawione obroty RPM (test trwa 10 minut))
- obroty wentylatora chłodzenia ustawione ręcznie na maksymalne
- obroty wentylatora chłodzenia uśrednione do 40% RPM
IV. temperatura sekcji VRM przy obciążeniu 100% w OCCT na obrotach ustawionych ręcznie na maksymalne (test trwa 10 minut)
V. Cinebench 2026 (wynik końcowy / obroty tryb auto)
VI normalizacja obrotów do poziomu najbliższego 40 dB (OCCT / test trwa 10 minut)
VII. realny test temperaturowy w grze Doom The Dark Ages (Siege – Part 1) przy obrotach maksymalnych oraz obrotach ustawionych na auto RPM
VIII. (TYLKO W PRZYPADKU CHŁODZEŃ AiO) Testy wydajności pompki przy obrotach ustawionych na poziomie: 100%, 80% / 60% / 40% / 20% RPM – ogólnie do wystąpienia throtttlingu. Zegar procesora ustawiony na auto. OCCT, test trwa 10 minut. 100% RPM dla wentylatorów na radiatorze.
IX. Testy głośności dla wentylatorów (zakres obrotów 10-100% + tryb automatyczny) oraz, jeśli to zestaw AiO – testy głośności fabrycznej blokopompki
