Welwiczja przedziwna – najdziwniejsza roślina na Ziemi

Karol Darwin uznał ją za „odpowiedź świata roślin na dziobaka”

Welwiczja przedziwna (Welwitschia mirabilis) to osobliwość świata roślin. Mimo, że na pierwszy rzut oka wydaje się zwyczajna wcale taka nie jest.

Pień rośliny przyrasta powoli (około 1 mm rocznie). Jednak zamiast piąć się ku górze, welwiczja w głównej mierze rośnie pod ziemią. Nadziemna część pnia dorasta to 50 cm wysokości i około 100 cm średnicy, natomiast część podziemna może dochodzić do 30 m głębokości (około 10 pięter). Jest to uzasadnione ponieważ żyje w skrajnym klimacie pustyni Namib i Kaokoland (północna Namibia i południowa Angola)

Welwiczja przedziwna - zasięg wystepowania
Zasięg występowania welwiczji przedziwnej

Przez całe życie wydaje tylko 2 liście. Dochodzące nawet do 6 metrów długości. Pękają na podłużne pasy – już u dwuletniego osobnika nie można wskazać górnej czy dolnej strony ze względu na zwinięcie liści. Liście welwiczji żyją najdłużej ze wszystkich liści roślin – nigdy nie zrzucane żyją wraz z całą rośliną kilkaset lat. Magazynowany w nich węgiel pozwala przeżyć długie okresy suszy. Dodatkowo posiadają one aparaty szparkowe z dwóch stron liści, umożliwiające pobieranie rosy niezbędnej do przetrwania w niesprzyjającym klimacie.

Wyjątkową cechą liści jest szczególny rodzaj zachodzącej w nich fotosyntezy CAM, występujący w przybliżeniu u około 6 % roślin wyższych.

Liście welwiczji przedziwnej
Welwiczja przedziwna – liście

Nasiona welwiczji mają podobno zdolność kiełkowania przez 2000 lat. Dotychczas udowodniono, że są w stanie przez 48  godzin wytrzymać temperaturę 80oC. W warunkach o wysokiej wilgotności nasiona mogą przetrwać 2 lata (czas trwania eksperymentu) w temperaturach: 20 oC, 5.5 oC oraz 16 oC. W obydwu przypadkach nie ma to wpływu na ich kondycję.

Na szczęście gatunek nie jest na razie zagrożony wyginięciem, jednak wiele osobników zostało przeniesionych przez prywatnych kolekcjonerów, czy ogrodów botanicznych. W Polsce welwiczje przedziwną można podziwiać w Ogrodzie Botanicznym w Poznaniu – nasiona zostały wysiane w 1972. Od tamtej pory  rośliny nikt nie podlewa, bo wystarcza jej do życia ta ilość wody, która znajduje się w powietrzu i skrapla na powierzchni ziemi.

Welwiczja przedziwna – ciekawostki

  • Welwiczja przedziwna jest jedynym przedstawicielem monotypowej rodziny welwiczjowatych(Welwitschia).
  • Welwiczje odkrył austriacki botanik Friedrich Welwitsch w 1859 roku, na którego cześć roślina otrzymała swoją nazwę.
  • W Polsce welwiczje przedziwną można podziwiać w Ogrodzie Botanicznym w Poznaniu.
  • Welwiczja przedziwna jest nazywana gatunkiem reliktowym.
  • Niektórzy paleontolodzy uważają iż welwiczjowate, występowały już w Ameryce Południowej w erze mezozoicznej.
  • Najbliższymi krewnymi welwiczji są rośliny z rodziny gniotowatych (Gnetaceae).
  • Roślina uznawana jest za „świętego Graala” przez wielu kolekcjonerów roślin ze względu na wielce ograniczoną dostępność na rynku.
  • Roślina widnieje w herbie Namibii.
Herb Namibii
Herb Namibii

Welwiczja przedziwna naprawdę jedyna w swoim rodzaju, dlatego warto ją zapamiętać jako ciekawostkę przyrodniczą.