Dziwne dinozaury – top 10

Dziwne dinozaury - top 10
Jaki był najdziwniejszy dinozaur, który stąpał po Ziemi?

Do tej pory naukowcy poznali prawie 1000 dinozaurów, ale tylko kilka z nich wyróżnia się na tle pozostałych – rozmiarem, wyglądem czy okrucieństwem. Oto 10 najdziwniejszych dinozaurów znanych paleontologom.

Amargazaur

Dziwne dinozaury - top 10
Amargazaur

Jak na zauropoda (dinozaura poruszającego się na czterech kończynach), amargazaur był naprawdę mały. Osobnik dorosły mierzył 8-9 m długości i ważył ok. 2,5 tony. Tym, co wyróżnia go spośród innych dinozaurów są ostre kolce umieszczone na szyi, które wyewoluowały jako cecha wyselekcjonowana płciowo. Samce z bardziej widocznymi kolcami były bardziej atrakcyjne dla samic w okresie godowym. Możliwe też, że kolce amargazaura podtrzymywały cienki płat skóry lub tłustego mięsa, podobny do tylnego żagla nieco późniejszego mięsożernego spinozaura.

Oryktodrom

Dziwne dinozaury - top 10
Oryktodrom

Oryktodrom to rodzaj ornitopoda żyjącego na początku późnej kredzie w Ameryce Północnej. Oryktodrom jest pierwszym znanym dinozaurem kopiącym nory. Dinozaury te prawdopodobnie kopały nory i prowadziły przynajmniej częściowo podziemny tryb życia, na co wskazuje odnalezienie holotypu i paratypu w pozostałościach wydrążonego tunelu, odpowiadającego rozmiarami dinozaurom. Cechy pyska, obręczy barkowej, miednicy wspierają hipotezę o kopaniu nor przez oryktodromy, podczas gdy kończyny miały proporcje typowe dla zwierząt kursorialnych (biegających). Nazwa Oryctodromeus w języku greckim oznacza „kopiący biegacz”, natomiast nazwa gatunkowa gatunku typowego, cubicularis – „z legowiska”, co odnosi się do zasiedlania nor w ziemi przez oryktodromy.

Notronych

Dziwne dinozaury - top 10
Notronych

Notronych to rodzaj teropoda z rodziny terizinozaurów żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. To pierwszy dinozaur z rodziny terizinozaurów odkryty w Ameryce Północnej – wcześniej paleontolodzy uważali, że gady te występują tylko w Azji. Notronych był roślinożercom, co jest dość dziwnym wyborem, zwłaszcza, że dinozaur wywodzi się z tej samej ewolucyjnej linii, co tyranozaury i raptory.

Rhinorex

Dziwne dinozaury - top 10
Rhinorex

Rhinorex to rodzaj ornitopoda z rodziny kaczodziobych. Ten hadrozaur miał ogromny, mięsisty, wypukły „nochal”, którego prawdopodobnie używał do sygnalizowania innym członkom stada zbliżającego się niebezpieczeństwa, a także przyciągania przedstawicieli płci przeciwnej w okresie godowym. Skamieniałości dinozaura nieznanego wcześniej nauce znaleziono w Ameryce Północnej, w środkowym Utah, na terenie hrabstwa Grand, w obrębie Book Cliffs i Thompson Canyon.

Yutyrannus

Dziwne dinozaury - top 10
Yutyrannus

Jak wyglądałby Tyrannosaurus rex pokryty piórami? Prawdopodobnie tak, jak Yutyrannus, niedawno odkryty tyranozaur z wczesnej kredy, który uzupełniał swoją dwutonową masę o pierzaste pokrycie, którego nie powstydziłby się Wielki Ptak. Co dziwniejsze, istnienie Yutyrannusa oznacza, że wszystkie tyranozaury były pokryte piórami na pewnym etapie swojego cyklu życiowego – nawet wielki, wściekły T.rex, którego pisklęta mogły być równie milutkie jak nowo narodzone kaczątka.

Kulindadromeus

Dziwne dinozaury - top 10

Przez dziesiątki lat przed odkryciem Kulindadromeusa paleontolodzy trzymali się jednej zasady, zgodnie z którą jedynymi dinozaurami, które miały pióra, były małe, dwunożne, mięsożerne teropody (dwunożne dinozaury) z okresu jurajskiego i kredowego. Jednak kiedy w 2014 r. ogłoszono światu istnienie Kulindadromeusa, pojawił się pewien problem. Ten pierzasty dinozaur nie był bowiem teropodem, lecz małym, dwunożnym, roślinożernym ornitopodem, o którym wcześniej zakładano, że ma łuskowatą, jaszczurkowatą skórę. Jeśli Kulindadromeus miał pióra, mógł być też ciepłokrwisty, co wymagałoby napisania na nowo kilku książek o dinozaurach.

Stygimoloch

Dziwne dinozaury - top 10
Stygimoloch

Już sama jego nazwa, którą można z grubsza przetłumaczyć z greckiego jako „ciernisty diabeł”, dobrze oddaje naturę stygimolocha. Dinozaur ten miał największy, najbardziej kościste rogi, służące i do ozdoby, i do walki, ale tylko między członkami stada. Samce przypuszczalnie uderzały się nawzajem głowami, czasem pozbawiając się przytomności, walcząc tym samo o prawo do kopulacji z samicami. Stygimoloch żył w epoce późnej kredy (68-65 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała do 3 m, wysokość ok. 1,7 m, masa ok. 70 kg. Jego szczątki znaleziono w USA (stany Montana, Wyoming).

Kosmoceratops

Dziwne dinozaury - top 10
Kosmoceratops

Grecki rdzeń „kosmo” nie oznacza bynajmniej „kosmiczny”, a „ozdobny”, a to dobrze opisuje dinozaura, który miał psychodeliczny wręcz wachlarz falbanek, klap i rogów. Spośród wszystkich znanych dinozaurów Kosmoceratops miał w największym stopniu zdobioną czaszkę. Tajemnicą dziwacznego wyglądu Kosmoceratopsa jest to, że ten ceratops żył na stosunkowo odizolowanej wyspie późnej kredy Ameryki Północnej – Laramidii – i dzięki temu mógł swobodnie ewoluować w swoim kosmicznym kierunku.

Concavenator

Dziwne dinozaury - top 10
Concavenator

Concavenator to naprawdę dziwny dinozaur z dwóch powodów. Po pierwsze, ten mięsożerca był obdarzony dziwnym, trójkątnym garbem na środku grzbietu, który mógł podtrzymywać ozdobny żagiel ze skóry i kości, lub mógł być po prostu dziwnym, trójkątnym garbem. Guzki obecne na kości łokciowej mogą stanowić miejsce przyczepu protopiór, co w razie potwierdzenia oznaczałoby, że Concavenator jest najdalej spokrewnionym z ptakami ze znanych pierzastych teropodów.

Qianzhousaurus

Dziwne dinozaury - top 10
Qianzhousaurus

Qianzhousaurus lepiej znany jako „Pinocchio Rex”, był w rzeczywistości tyranozaurem z długim, spiczastym, krokodylo-podobnym pyskiem przypominającym zupełnie inną gałąź rodziny teropodów – spinozaury. Wiemy, że dinozaury takie jak Spinosaurus i Baryonyx miały wydłużone pyski, ponieważ żyły nad (lub w) rzekach i polowały na ryby. Ewolucyjne uzasadnienie wydłużonego pysku u Qianzhousaurusa jest nieco bardziej niepewne, gdyż ten dinozaur z późnej kredy żywił się wyłącznie zdobyczą lądową. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest dobór płciowy; samce z większymi pyskami były bardziej atrakcyjne dla samic w okresie godowym.

Chcesz być na bieżąco z WhatNext? Śledź nas w Google News