HD 3167 to naprawdę niezwykły układ. Wszystko przez orbity jego planet

Na łamach Astronomy & Astrophysics ukazał się artykuł poświęcony jednemu z najbardziej nietypowych układów planetarnych, jakie kiedykolwiek zaobserwowano. HD 3167 znajduje się zaledwie 149 lat świetlnych od Ziemi.

Wokół tamtejszej gwiazdy krążą co najmniej trzy egzoplanety, nazwane kolejno HD 3167b, HD 3167c oraz HD 3167d. Ich gospodarz, będący pomarańczowym karłem, ma masę wynoszącą około 86% masy Słońca. Wiek tej gwiazdy wynosi około 8 miliardów lat – jest więc niemal dwukrotnie starsza od naszej.

Czytaj też: Układ Słoneczny miał w przeszłości tajemniczą lukę. To ona mogła przesądzić o składzie Ziemi

Reklama

Jeśli chodzi o tamtejsze planety, to najbardziej wewnętrzna, zwana HD 3167b, jest super-Ziemią, której okres orbitalny wynosi zaledwie 0,96 dnia. Z kolei najbardziej zewnętrzna z całej trójki jest HD 3167c, będąca mini-Neptunem okrążającym swoją gwiazdę co 29,84 dnia. Na orbicie pomiędzy obiema egzoplanetami krąży natomiast HD 3167d, której okres orbitalny wynosi 8,51 dnia.

Układ HD 3167 znajduje się 149 lat świetlnych od Ziemi i zawiera co najmniej 3 egzoplanety

Na tym etapie opisywany układ nie wydaje się wyróżniać w żaden szczególny sposób. Sytuacja robi się jednak niezwykle interesująca, gdy weźmiemy pod uwagę fakt, iż nie wszystkie egzoplanety krążące wokół HD 3167 orbitują wokół swojej gwiazdy na wysokości jej równika. W przypadku Układu Słonecznego jest inaczej, a wszystkie planety – włącznie z Ziemią – znajdują się na podobnej płaszczyźnie.

Badanie z 2019 roku wykazało, że HD 3167c i HD 3167d krążą nad biegunami swojej gwiazdy. Kąt pod jakim przechodzą, wynosi niemal 90 stopni względem płaszczyzny równikowej gwiazdy HD 3167. Korzystając z Telescopio Nazionale Galileo oraz Bardzo Dużego Teleskopu, astronomowie postanowili jeszcze raz spojrzeć na ten niezwykły układ. W ten sposób potwierdzili doniesienia sprzed dwóch lat, stwierdzając, iż obie planety znajdują się na prostopadłych orbitach.

Czytaj też: Pobliski czerwony karzeł posiada egzoplanetę, która może zawierać wodę. Co wiemy na ten temat?

Zdaniem badaczy, jednym z możliwych wyjaśnień zaobserwowanego zjawiska jest silne sprzężenie HD 3167b ze swoją gwiazdą. W przypadku dwóch pozostałych planet tworzących ten układ sytuacja była jednak odmienna. HD 3167c najprawdopodobniej trafiła na obserwowaną obecnie orbitę za sprawą oddziaływań grawitacyjnych ze swoim zewnętrznym towarzyszem.