Modelowanie ust kwasem hialuronowym – wszystko co powinieneś wiedzieć

Modelowanie ust kwasem hialuronowym jest procedurą polegającą na wstrzyknięciu wypełniacza w wybrane obszary czerwieni wargowej lub jej bezpośredniego otoczenia. Zabieg może zmienić objętość, kontur albo proporcje ust, ale jego rezultat nie jest w pełni przewidywalny. Zależy między innymi od budowy anatomicznej, właściwości zastosowanego preparatu, techniki podania i indywidualnej reakcji tkanek.

Najczęściej jest to procedura wykonywana ze względów estetycznych, a nie leczenie konieczne z medycznego punktu widzenia. Decyzję można odroczyć lub całkowicie z niej zrezygnować. Przed zabiegiem należy poznać nie tylko jego przebieg, lecz także przeciwwskazania, ograniczenia i możliwe powikłania.

Czym jest kwas hialuronowy?

Kwas hialuronowy naturalnie występuje w organizmie człowieka, między innymi w skórze, tkance łącznej i mazi stawowej. Jedną z jego właściwości jest zdolność wiązania wody. Preparat przeznaczony do wstrzykiwania nie jest jednak tym samym co kwas hialuronowy znajdujący się w kosmetyku nakładanym na skórę. Wypełniacze mają postać odpowiednio przygotowanych żeli, których właściwości mogą się różnić w zależności od składu i sposobu wytwarzania. Nie należy traktować ich jak zwykłych produktów kosmetycznych.

Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych wskazuje, że wyroby przeznaczone do wypełniania skóry przez wstrzyknięcie, w tym preparaty zawierające kwas hialuronowy, podlegają wymaganiom dotyczącym wyrobów medycznych lub produktów objętych odpowiednimi regulacjami europejskimi. Powinny być używane zgodnie z instrukcją producenta oraz przez profesjonalistów posiadających wymagane wykształcenie i kwalifikacje.

Na czym polega modelowanie ust?

W trakcie zabiegu niewielkie porcje wypełniacza są podawane w wybrane miejsca za pomocą igły albo kaniuli. Rozmieszczenie preparatu zależy od budowy ust i celu procedury. Modelowanie może dotyczyć między innymi:

• zmiany objętości jednej lub obu warg;
• zaznaczenia albo zmodyfikowania konturu;
• zmiany proporcji między górną i dolną wargą;
• częściowego zmniejszenia widocznej asymetrii;
• wypełnienia wybranych obszarów czerwieni wargowej.

Nie każdą asymetrię da się usunąć za pomocą wypełniacza. Może ona wynikać nie tylko z różnic w objętości tkanek, lecz także z budowy szczęki, uzębienia, napięcia mięśni albo sposobu poruszania ustami. Podanie preparatu może wówczas nie rozwiązać problemu, a niekiedy nawet go uwidocznić. Rezultat procedury nie powinien być oceniany bezpośrednio po jej zakończeniu. Wczesny wygląd ust jest zmieniony przez obrzęk, ślady wkłuć i możliwe zasinienia.

Jak wygląda kwalifikacja przed zabiegiem?

Kwalifikacja powinna obejmować wywiad zdrowotny oraz ocenę twarzy i okolicy ust. Znaczenie mają nie tylko oczekiwania dotyczące wyglądu, lecz także bezpieczeństwo zastosowania konkretnego preparatu. Przed procedurą należy przekazać informacje o:

• chorobach przewlekłych i ich aktualnym przebiegu;
• alergiach, w tym reakcjach na środki znieczulające;
• przyjmowanych lekach i suplementach;
• zaburzeniach krzepnięcia;
• wcześniejszych reakcjach anafilaktycznych;
• skłonności do opryszczki;
• aktywnych zakażeniach oraz niedawno przebytych infekcjach;
• chorobach autoimmunologicznych;
• wcześniejszych zabiegach w obrębie twarzy;
• rodzaju i miejscu podania poprzednich wypełniaczy;
• obecności implantów lub materiałów stałych;
• ciąży albo karmieniu piersią;
• niedawnych i planowanych zabiegach stomatologicznych.

Istotnym elementem kwalifikacji jest ustalenie, czy pacjent rozumie ograniczenia procedury i możliwe powikłania. Zgoda na zabieg powinna być świadoma, dobrowolna i poprzedzona możliwością zadawania pytań.

Kwalifikacja powinna obejmować wywiad zdrowotny oraz ocenę twarzy i okolicy ust. Znaczenie mają nie tylko oczekiwania dotyczące wyglądu, lecz także bezpieczeństwo zastosowania konkretnego preparatu. Ogólne informacje o zakresie działalności podmiotu oraz wykonywanych procedurach można znaleźć na stronie MM Clinic. Taka informacja nie zastępuje jednak indywidualnej konsultacji, oceny przeciwwskazań ani omówienia ryzyka.

Jak przebiega procedura?

Szczegóły zależą od zastosowanego wyrobu, budowy anatomicznej oraz przyjętej techniki. Procedura zwykle obejmuje:

1. ocenę ust i ostateczne potwierdzenie kwalifikacji;
2. oczyszczenie i dezynfekcję obszaru zabiegowego;
3. ewentualne zastosowanie odpowiedniej formy znieczulenia;
4. podanie preparatu w wybrane obszary;
5. kontrolę wyglądu oraz stanu tkanek;
6. obserwację bezpośrednio po zabiegu;
7. przekazanie zaleceń i informacji o objawach alarmowych.

Ból i dyskomfort są odczuwane indywidualnie. Znieczulenie może je ograniczyć, ale nie pozwala zagwarantować, że procedura będzie całkowicie bezbolesna.

Przeciwwskazania do modelowania ust

Przeciwwskazania zależą od właściwości konkretnego wyrobu, jego instrukcji używania, zastosowanego znieczulenia i stanu zdrowia pacjenta. Część okoliczności wyklucza procedurę, a część wymaga jej odroczenia albo dodatkowej konsultacji.

Aktywne zakażenie lub stan zapalny

Zabiegu nie powinno się wykonywać w obszarze objętym aktywnym zakażeniem, stanem zapalnym lub uszkodzeniem skóry. Dotyczy to między innymi aktywnej opryszczki, zmian ropnych, zapalenia jamy ustnej oraz zakażonych ran. U osoby mającej nawroty opryszczki wkłucia mogą sprzyjać jej ponownemu uaktywnieniu. Informację o wcześniejszych epizodach należy przekazać podczas kwalifikacji. Ewentualne postępowanie profilaktyczne ustala osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia.

Nadwrażliwość na składniki

Przeciwwskazaniem może być znana nadwrażliwość na składniki wypełniacza lub zawarty w nim środek znieczulający. Znaczenie ma również historia ciężkich reakcji alergicznych. Dokładny zakres przeciwwskazań należy sprawdzić w instrukcji używania konkretnego wyrobu.

Zaburzenia krzepnięcia i leki wpływające na krwawienie

Zaburzenia krzepnięcia oraz stosowanie leków przeciwkrzepliwych lub przeciwpłytkowych mogą zwiększać ryzyko krwawienia i powstawania krwiaków. Nie oznacza to, że wszystkie takie leki są automatycznie przeciwwskazaniem. Nie wolno odstawiać ich samodzielnie przed zabiegiem. Decyzję o ewentualnej zmianie leczenia podejmuje lekarz prowadzący po porównaniu ryzyka krwawienia z ryzykiem przerwania terapii.

Choroby przewlekłe i zaburzenia odporności

Niewyrównana choroba przewlekła, aktywna faza choroby autoimmunologicznej, istotne zaburzenia odporności lub leczenie immunosupresyjne mogą wpływać na bezpieczeństwo procedury i gojenie. Wymagają indywidualnej oceny, a niekiedy konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Wcześniejsze wypełniacze

Obecność wcześniej podanego wypełniacza, zwłaszcza stałego lub o nieustalonym składzie, może utrudniać ocenę tkanek i zwiększać ryzyko interakcji, stanu zapalnego lub powstania guzków. Pacjent powinien poinformować o wszystkich wcześniejszych procedurach, nawet jeśli wykonano je wiele lat wcześniej.

Ciąża i karmienie piersią

Ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa planowe zabiegi estetyczne z użyciem wypełniaczy zazwyczaj odracza się na okres po ciąży. W przypadku karmienia piersią postępowanie zależy między innymi od instrukcji konkretnego wyrobu oraz planowanego znieczulenia. Ponieważ procedura nie jest pilna, również w tym okresie może zostać odłożona. Decyzja wymaga indywidualnej kwalifikacji.

Zabiegi stomatologiczne i infekcje

Aktywne zakażenie zęba lub tkanek jamy ustnej przemawia za odroczeniem zabiegu. Niedawne i planowane leczenie stomatologiczne także warto omówić podczas kwalifikacji. Znaczenie ma rodzaj procedury, stan miejscowy oraz odstęp między interwencjami.

Typowe reakcje po podaniu wypełniacza

Bezpośrednio po wkłuciach często występują miejscowe reakcje, takie jak:

• obrzęk;
• zaczerwienienie;
• tkliwość lub ból;
• zasinienie;
• uczucie napięcia;
• przejściowa twardość;
• ślady po wkłuciach;
• krótkotrwała nierówność albo asymetria.

Badania kliniczne nad wypełniaczami ust wskazują, że obrzęk, tkliwość, zasinienia i stwardnienie należą do najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych. Zwykle mają charakter przejściowy, jednak czas ich utrzymywania może różnić się między pacjentami. Jeżeli dolegliwości narastają, pojawiają się z opóźnieniem albo towarzyszą im niepokojące zmiany koloru skóry, nie należy uznawać ich za zwykłą reakcję pozabiegową.

Możliwe powikłania

Oprócz spodziewanych reakcji miejscowych mogą wystąpić powikłania wymagające oceny i leczenia. Należą do nich między innymi:

• zakażenie;
• reaktywacja opryszczki;
• utrzymujący się obrzęk;
• grudki i guzki;
• nierówności lub asymetria;
• nieprawidłowe rozmieszczenie albo przemieszczenie preparatu;
• opóźniona reakcja zapalna;
• ziarniniaki;
• nadwrażliwość lub reakcja alergiczna;
• uszkodzenie nerwu;
• zamknięcie naczynia krwionośnego;
• niedokrwienie i martwica tkanek.

Częstość i charakter powikłań zależą od miejsca podania, właściwości wyrobu, techniki oraz indywidualnych czynników ryzyka.

Powikłania naczyniowe

Jednym z najpoważniejszych powikłań jest dostanie się preparatu do naczynia albo jego uciśnięcie. Może to ograniczyć dopływ krwi do tkanek. Następstwem może być niedokrwienie, a w przypadku opóźnionego rozpoznania także martwica i powstanie blizny. Badanie obejmujące dane dotyczące około 1,7 miliona strzykawek wypełniaczy wskazało, że zamknięcia naczyń były rzadkie, ale występowały zarówno przy użyciu igły, jak i kaniuli. Okolica ust należała do obszarów, w których zgłaszano takie zdarzenia. Zastosowanie kaniuli nie usuwa zatem ryzyka całkowicie. Do możliwych objawów niedokrwienia należą:

• silny lub narastający ból, zwłaszcza nieproporcjonalny do przebiegu zabiegu;
• zbielenie skóry;
• siność lub marmurkowate zabarwienie;
• siateczkowaty wzór przebarwienia;
• wyraźne ochłodzenie skóry;
• zaburzenia czucia;
• powstawanie pęcherzy albo ciemniejących zmian.

Takie objawy wymagają natychmiastowej oceny. Nie należy czekać na zaplanowaną wizytę kontrolną ani próbować samodzielnego leczenia.

Zaburzenia widzenia i objawy neurologiczne

Wstrzyknięcia wypełniaczy w obrębie twarzy mogą w wyjątkowych przypadkach prowadzić do przedostania się materiału do naczyń połączonych z krążeniem oka lub mózgu. Opisywano nagłe zaburzenia widzenia, opadanie powieki, ograniczenie ruchów oka, a także objawy udarowe.

Jest to rzadkie, lecz potencjalnie nieodwracalne powikłanie. Ryzyko różni się w zależności od obszaru twarzy i jest szczególnie opisywane przy iniekcjach w okolicy nosa, czoła i gładzizny. Każde zaburzenie widzenia podczas lub po zabiegu w obrębie twarzy należy jednak traktować jako stan alarmowy. Natychmiastowej pomocy wymagają:

• pogorszenie albo utrata widzenia;
• podwójne widzenie;
• nagły ból oka;
• opadnięcie powieki;
• silny, nagły ból głowy;
• osłabienie lub drętwienie części ciała;
• zaburzenia mowy;
• dezorientacja.

W takiej sytuacji konieczny jest pilny kontakt z systemem ratownictwa medycznego. Próby oczekiwania, aż objawy ustąpią samoistnie, mogą opóźnić leczenie.

Czy kwas hialuronowy można rozpuścić?

Do rozkładania wypełniaczy zawierających kwas hialuronowy stosuje się hialuronidazę. Może być używana zarówno w postępowaniu ratunkowym przy niektórych powikłaniach naczyniowych, jak i w wybranych sytuacjach niewymagających natychmiastowej interwencji, na przykład przy nadmiernym wypełnieniu lub niektórych guzkach. Nie jest to jednak proste ani całkowicie przewidywalne „odwrócenie zabiegu”. Hialuronidaza:

• może wymagać kilkukrotnego podania;
• nie zawsze równomiernie usuwa preparat;
• może zmienić wygląd leczonego obszaru;
• może wywołać reakcję nadwrażliwości;
• nie rozpuszcza każdego rodzaju wypełniacza;
• nie gwarantuje cofnięcia powikłania, zwłaszcza jeśli doszło już do uszkodzenia tkanek.

W przypadku nagłego niedokrwienia znaczenie ma czas reakcji. Nie należy jednak samodzielnie stosować hialuronidazy ani traktować jej dostępności jako dowodu, że modelowanie ust jest pozbawione poważnego ryzyka.

Postępowanie po zabiegu

Zalecenia powinny wynikać z zastosowanej procedury i instrukcji konkretnego wyrobu. Zwykle obejmują obserwowanie miejsca podania, zachowanie higieny i ograniczenie manipulowania ustami w pierwszym okresie po zabiegu. Nie należy intensywnie masować ani uciskać ust, chyba że takie postępowanie zostało wyraźnie zalecone. Samodzielne próby przesuwania preparatu mogą pogorszyć nierówności albo utrudnić ocenę powikłań.

Do czasu ustąpienia podrażnienia wskazane może być ograniczenie czynników nasilających obrzęk lub zwiększających ryzyko zakażenia. Jeżeli pacjent otrzymał indywidualne zalecenia, mają one pierwszeństwo przed ogólnymi poradami znalezionymi w internecie.

Kiedy należy skontaktować się z osobą wykonującą zabieg?

Konsultacji wymagają:

• obrzęk, który zamiast ustępować wyraźnie narasta;
• nasilający się ból;
• gorączka lub objawy zakażenia;
• ropna wydzielina;
• utrzymujące się guzki;
• znaczna albo narastająca asymetria;
• nawracający stan zapalny;
• późno pojawiające się zaczerwienienie i tkliwość.

Objawy sugerujące niedokrwienie, zaburzenia widzenia, reakcję anafilaktyczną lub problem neurologiczny wymagają natomiast natychmiastowej pomocy, a nie zwykłej konsultacji w późniejszym terminie.

Jak długo utrzymują się zmiany wyglądu ust?

Wypełniacze na bazie kwasu hialuronowego są stopniowo rozkładane, ale tempo tego procesu jest zmienne. Zależy od właściwości preparatu, podanej ilości, miejsca i głębokości podania, metabolizmu oraz wcześniejszych zabiegów.

Nie można zagwarantować określonego czasu utrzymywania się rezultatu. Widoczna zmiana może zanikać stopniowo i nierównomiernie, a pozostałości preparatu mogą być obecne dłużej, niż wynikałoby to z samej oceny wyglądu. Zabiegu nie trzeba powtarzać. Każde kolejne podanie wymaga ponownej kwalifikacji, ponieważ stan tkanek i historia wcześniejszych procedur również wpływają na ryzyko.

Czy można zagwarantować symetrię?

Ludzka twarz nie jest idealnie symetryczna, a usta zmieniają kształt podczas mówienia i wyrażania emocji. Obrzęk po wkłuciach także może być nierównomierny. Z tych powodów nie można zagwarantować pełnej symetrii ani identycznego rezultatu po obu stronach. Ewentualne dalsze postępowanie należy rozważać dopiero po odpowiedniej ocenie i wykluczeniu powikłań. Zbyt wczesne dodawanie kolejnych porcji wypełniacza może prowadzić do nadmiernego wypełnienia.

Czy istnieje alternatywa dla zabiegu?

Najprostszą alternatywą jest rezygnacja z procedury. Modelowanie ust najczęściej nie jest konieczne dla zachowania zdrowia. Kosmetyki nawilżające i ochronne mogą zmniejszać suchość oraz poprawiać stan powierzchni warg, ale nie działają tak jak wstrzykiwany wypełniacz i nie powodują trwałego zwiększenia objętości. Nieinwazyjna pielęgnacja może być odpowiednia dla osoby, której zależy przede wszystkim na ograniczeniu pierzchnięcia lub podrażnienia.

Decyzja o zmianie wyglądu nie musi być podejmowana podczas pierwszej konsultacji. Pacjent powinien mieć czas na zapoznanie się z ryzykiem, zadanie pytań i rozważenie, czy oczekiwany rezultat uzasadnia poddanie się procedurze.

Podsumowanie

Modelowanie ust kwasem hialuronowym jest zabiegiem iniekcyjnym, a nie zwykłą czynnością kosmetyczną. Wiąże się ze spodziewanymi reakcjami miejscowymi oraz ryzykiem powikłań — od obrzęku i zasinień po rzadkie, ale poważne zamknięcie naczynia, martwicę tkanek lub zaburzenia widzenia.

Podstawą świadomej decyzji jest indywidualna kwalifikacja, znajomość zastosowanego wyrobu, omówienie przeciwwskazań oraz otrzymanie jasnej informacji o objawach alarmowych. Rezultatu, pełnej symetrii, braku powikłań ani określonego czasu utrzymywania się zmiany wyglądu nie można zagwarantować. 

Materiał ma charakter edukacyjny. Nie zastępuje badania, indywidualnej konsultacji ani pomocy medycznej w sytuacji nagłej. Artykuł przygotowany na zlecenie partnera strony.