Najciekawsze newsy tygodnia – nauka [23.05.2021]

Miniony tydzień obfitował w wiele interesujących wiadomości wprost ze świata nauki. W dzisiejszym podsumowaniu będzie m.in. o hakowaniu wirusów, wynalazku Tesli oraz liczbie dzikich ptaków żyjących na Ziemi.

Powstanie konstelacja satelitów wokół Księżyca. Czym będzie projekt Moonlight?

Europejska Agencja Kosmiczna ogłosiła, że weźmie udział w realizacji projektu Moonlight. W jego ramach zarówno agencje rządowe jak i prywatne firmy mają zamiar uruchomić konstelację satelitów, aby stworzyć stałą sieć komunikacyjną wokół Księżyca. Pojawiają się jednak również głosy sceptyków, według których konstelacja satelitów może zaburzyć plany dotyczące budowy teleskopu na powierzchni Srebrnego Globu. Taki instrument, umiejscowiony w jednym z kraterów uderzeniowych na ciemnej stronie Księżyca, miałby być wolny od wszelkiego rodzaju zakłóceń.

Reklama

Odnaleziono dwa szwedzkie wraki. Czy to okręty siostrzane słynnego Vasy?

W 2019 roku szwedzcy archeolodzy odkryli wraki dwóch XVII-wiecznych statków na dnie kanału żeglugowego w pobliżu Vaxholm. Początkowo sądzono, że są to pozostałości okrętów siostrzanych Vasy, który był królewskim galeonem. Z czasem okazało się jednak, że w rzeczywistości naukowcy mają do czynienia z okrętami wojennymi zbudowanymi w 1648 roku. Apollo powstał w Niemczech, natomiast Maria – w Sztokholmie. Oba statki zostały celowo zatopione pod Vaxholmem w 1677 roku.

Powstał oceaniczny otwór na rekordowej głębokości. Jego parametry robią wrażenie

Zespół naukowców wywiercił u wybrzeży Japonii dziurę na głębokości ok. 8 kilometrów. Otwór, który wykonano w pacyficznym dnie, jest rekordowo głębokim oceanicznym odwiertem autorstwa człowieka. 14 maja naukowcy na pokładzie statku badawczego Kaimei opuścili wiertło na głębokość niemal 8000 metrów, które przeszło przez wody Pacyfiku aż do jego dna. Opuszczanie sprzętu trwało 2 godziny i 40 minut – po tym czasie wiertło dotarło do Rowu Japońskiego. Wtedy też rozpoczęto odwierty, zakończone wydrążeniem rdzenia długiego na 37 metrów.

Nanorobot porusza się niczym pantofelek i może zrewolucjonizować medycynę

Naukowcy połączyli płynny polimer z cząsteczkami żelaza karbonylowego, by następnie umieścić tę mieszaninę w układzie złożonym z cylindrycznych otworów o szerokości 50 mikrometrów. Zostały one wykorzystane w formie swego rodzaju form do „odlewu” rzęsek. Na kolejnych etapach eksperymentu udało się stworzyć maszynę, która była w stanie pokonać wniesienie o nachyleniu 45 stopni i unieść przedmiot ważący 10 razy więcej niż wynosi jej masa. W jaki sposób można by wykorzystać takiego nanorobota? Choćby do działania systemów mikroprzepływowych oraz przy produkcji miękkich mikrorobotów używanych do dostarczania leków lub wykonywania pomiarów wewnątrz ciał pacjentów.

mars, zdjecia

Łazik Zhurong przesłał pierwsze zdjęcia z Marsa

Terminarz misji łazika Zhurong nie był szeroko znany, a ze wstępnych informacji wynikało, że jego lądowanie powinno odbyć się w maju. Wkrótce potem świat obiegła informacja, że Chiny zyskały miano kolejnej nacji, której udało się z powodzeniem wylądować na Czerwonej Planecie. Stało się to w ubiegły piątek, 14 maja. Manewry były częścią misji Tianwen-1, zakładającej umieszczenie na orbicie Marsa orbitera oraz lądownika i łazika na jego powierzchni. Niecały tydzień później Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna, podzieliła się dwiema pierwszymi fotografiami wykonanymi na miejscu. Zdjęcia autorstwa łazika Zhurong nie są może szczególnie piękne, lecz potwierdzają najważniejsze: sześciokołowy i ważący ok. 240 kilogramów pojazd jest już na Marsie.

Tak płonął Hindenburg. Pojawił się niepublikowany wcześniej materiał

6 maja 1937 roku niemiecki sterowiec Hindenburg stanął w płomieniach podczas lotu nad New Jersey by wkrótce potem rozbić się o ziemię. Niedawno zaprezentowano nagranie ukazujące pierwsze chwile tej pamiętnej katastrofy. Dzięki niemu eksperci mogą być w stanie zaprezentować nowe teorie dotyczące genezy ówczesnych zdarzeń. Zdaniem autorów dokumentu zatytułowanego Hindenburg: The New Evidence, nowa perspektywa wyjaśniła, co doprowadziło do zapłonu wodoru wypełniającego sterowiec.

pandemia

Lekarze hakują wirusy. W ten sposób mogą leczyć pacjentów

Naukowcy z Uniwersytetu w Zurychu zmodyfikowali adenowirusa odpowiedzialnego za choroby układu oddechowego tak, aby wnikał do komórek nowotworowych w formie konia trojańskiego. Celem leczenia jest oszukanie guza, aby zaczął samoczynnie się eliminować. Eksperymenty z udziałem myszy wykazały skuteczność opisywanej metody. Naukowcy byli w stanie spowodować, by guzy rozpoczęły produkcję przeciwciała monoklonalnego zwanego trastuzumabem, które jest przydatne w leczeniu raka piersi. Przeciwciała te rozmnażały się, ale ich ilość nie rosła w innych częściach krwiobiegu, co jest szczególnie ważne, ponieważ ich pojawianie się tam, gdzie nie jest to oczekiwane.

System rozpoznawania twarzy zostanie wycofany. Jak na razie w kilku obszarach

Podczas protestów na Lafayette Square, które miały miejsce w czerwcu ubiegłego roku, służby działające na terenie Waszyngtonu skorzystały z tajnego systemu identyfikacji twarzy. Miał on posłużyć do znalezienia jednego z uczestników zamieszek. Osoby, które nie są fanami takich rozwiązań, z pewnością ucieszą się na wieść o tym, że system wykorzystywany przez 14 federalnych i lokalnych agencji, zostanie wkrótce zamknięty. National Capital Region Facial Recognition Investigative Leads System (NCRFRILS) zostanie wycofany z użytku w związku z nowym prawem wprowadzanym przez władze stanu Wirginia, które wchodzi w życie 1 lipca.

ptak

Ile dzikich ptaków żyje na Ziemi?

Nasza planeta stanowi miejsce życia ok. 50 miliardów ptaków, choć spora część z nich przynależy do zaledwie czterech gatunków. Corey Callaghan z University of New South Wales, który przewodził nowym badaniom, twierdzi, że udało się zaobserwować tzw. hiper dominację. Podobną zależność odnotowano wcześniej na terenie Amazonii, wśród tamtejszej roślinności. Callaghan i jego współpracownicy skupili się na danych pochodzących z internetowej bazy danych eBird, dzięki czemu stworzyli model szacujący całościową liczebność wszystkich gatunków. W ten sposób uznano, że na każdego człowieka zamieszkującego Ziemię przypada średnio sześć dzikich ptaków.

Nikola Tesla ponad 100 lat temu opracował rozwiązanie, które teraz może być zaskakująco przydatne

Zawór jednokierunkowy pozbawiony ruchomych części, wynaleziony ponad 100 lat temu przez Nikolę Teslę, mógłby zostać wykorzystany do zużywania energii, która w przeciwnym razie zostałaby zmarnowana. Szczególnie ważny jest fakt, że projekt nie wykorzystuje ruchomych części, co ogranicza konieczność jego konserwacji. Zespół naukowców stworzył nawet pierścień składający się z zaworów Tesli, aby naśladować elektryczny konwerter serbskiego naukowca. W ten sposób odkryto, że zawór mógł przekształcać krążącą wodę w stały strumień płynący w jednym kierunku, tworząc swego rodzaju pompę.