WRÓĆ DO STRONY
GŁÓWNEJ
Nauka

Najciekawsze newsy tygodnia – nauka [13.09.2020]

Miniony tydzień obfitował w wiele interesujących wiadomości wprost ze świata nauki. W dzisiejszym podsumowaniu będzie m.in. o wraku nazistowskiego krążownika, umięśnionych myszach z kosmosu i rekordowych wzrostach temperatur na Ziemi.

Nie uwierzycie, jak drzewa mogą pomóc w lokalizowaniu ciał

Kiedy ludzkie ciało ulega rozkładowi, może ono znacząco zmienić skład gleby, wpływając na rośliny rosnące w pobliżu. Jedną z zauważalnych zmian jest zwiększenie stężenia azotu w ziemi. Rośliny zazwyczaj rozwijają się w takich warunkach znacznie lepiej, co przekłada się na ich szybszy wzrost oraz przybranie bardziej zielonej niż zazwyczaj barwy liści. Zmiany mogą mieć dość indywidualny charakter – rośliny zareagują inaczej, jeśli dana osoba np. przyjmowała specyficzne leki. Najpierw trzeba jednak opracować metody, które pozwolą odróżnić wpływ na rośliny ze strony rozkładających się ludzkich ciał oraz tych należących do innych zwierząt.

krazownik, wrak, druga wojna swiatowa

U wybrzeży Norwegii leży wrak nazistowskiego krążownika. Tak wyglądał przed zatonięciem

Wrak niemieckiego okrętu wojennego, który został trafiony za sprawą ataku torpedowego i zatonął w 1940 r. został odkryty na głębinach u wybrzeży Morza Północnego w pobliżu Norwegii. Statek trafił do użytku w 1927 roku, a po wybuchu drugiej wojny światowej służył jako okręt flagowy grupy uderzeniowej podczas niemieckiej inwazji na Norwegię, której głównym celem było miasto Kristiansand. Karlsruhe został trafiony przez norweską artylerię podczas ataku, ale dopiero atak brytyjskiej łodzi podwodnej Truant najprawdopodobniej doprowadził do wyłączenia jednostki z działania.

Nawet 20% zgonów w Europie wynika z zanieczyszczenia środowiska

Średnio 1 na 8 zgonów odnotowanych w krajach UE jest efektem wdychania zanieczyszczonego powietrza. Najgorsza sytuacja panuje w Rumunii, gdzie współczynnik ten wynosi aż 20%. Najlepiej wypada z kolei Szwecja i Dania, gdzie co dziesiąty zgon jest wywołany życiem w zanieczyszczonym środowisku. Zanieczyszczenia są związane przede wszystkim z chorobami nowotworowymi, sercowo-naczyniowymi i oddechowymi, a zgonów można by uniknąć poprzez ograniczenia emisji. 

Czy przeziębienie “chroni” przed grypą?

Rinowirus odpowiedzialny za przeziębienia być może zapobiega zakażeniom dróg oddechowych wywoływanym przez wirusa grypy. Naukowcy twierdzą, że obecność takiego patogenu może uaktywniać układ odpornościowy, zapewniając ochronę przed grypą. Dane dotyczące ponad 13 000 pacjentów przyjętych do szpitala Yale New Haven z objawami infekcji układu oddechowego sugerują, że w miesiącach kiedy oba wirusy były aktywne, nie odnotowano jednoczesnych nimi zakażeń. Osoby z przeziębieniem były więc w pewnym sensie chronione przed grypą.

iss, stacja kosmiczna

Naukowcy wysłali myszy w kosmos. Wróciły znacznie bardziej umięśnione

W zeszłym roku na pokład ISS trafiło 40 myszy. Nie wszystkie gryzonie były równe, ponieważ część została genetycznie zmodyfikowana, co miało na celu zwiększenie ich masy mięśniowej. W ten sposób badacze chcieli się przekonać, czy odpowiednie przygotowania żywych organizmów do podróży w kosmos może zapewnić im utrzymanie pierwotnej ilości mięśni. Myszy z grupy kontrolnej (pozbawionej “wzmocnienia”) straciły w czasie pobytu w kosmosie średnio 18% masy mięśniowej. Co z pozostałymi? Zaskoczeni naukowcy ogłosili, że nie tylko nie straciły mięśni wykształconych przed wylotem, ale niektóre wręcz zwiększyły ich ilość.

Poszukiwacze kosmitów przeszukali 10 mln układów. Poznaliśmy wyniki ich działań

Naukowcy z Australii użyli radioteleskopu MWA i sprawdzili ponad 10 milionów układów gwiezdnych. 17-godzinne badania umożliwiły 100-krotnie szersze i głębsze “spojrzenie” niż kiedykolwiek wcześniej. I choć sami astronomowie przyznają, że – biorąc pod uwagę ogrom wszechświata – taki obszar nie jest szczególnie duży, to i tak brak jakichkolwiek technosygnatur może martwić. Całe przedsięwzięcie zakończyło się bowiem fiaskiem.

klimat ziemi, ziemia, klimat

Mieliśmy przekroczyć próg temperaturowy do końca stulecia, a zrobimy to do 2024 roku

Nowy raport Światowej Organizacji Meteorologicznej sugeruje jednak, że w ciągu najbliższych czterech lat możemy przekroczyć granicę, która miała zostać naruszona dopiero pod koniec stulecia. Stężenia trzech głównych gazów cieplarnianych – dwutlenku węgla, metanu i podtlenku azotu – wzrosły w ciągu ostatniej dekady. Obecne ich ilości w atmosferze wynoszą odpowiednio 147%, 259% i 123% w stosunku do stanu sprzed rozpoczęcia epoki przemysłowej w 1750 roku. W ciągu ostatnich 27 lat poziom mórz i oceanów rósł średnio o 3,2 milimetra rocznie. Podobna zależność dotyczy notowanych temperatur, które dla pięcioletniego okresu 2016-2020 były średnio o 0,24 stopnia Celsjusza wyższe niż w latach 2011-2015.

Głęboko pod lodem Antarktydy odnaleziono tajemnicze organizmy

Ocean Południowy jest rozległym zbiornikiem, którego głębokość dochodzi do nawet pięciu kilometrów. W szczególności jego część na południe od Nowej Zelandii uchodziła za słabo poznaną – po części dlatego naukowcy postanowili sprawdzić tamte tereny. Okazało się, że w pobliżu dna kamery uchwyciły trzy tajemnicze, sporych rozmiarów stworzenia. Jednym z napotkanych zwierząt był ogromny pająk morski, zwany również kikutnicą. Jakby tego było mało, do grona udokumentowanych stworzeń należał też jeden z wieloszczetów, choć zdaniem Dave’a Bowdena najbardziej nietypowy okazała się tzw. liliowiec.

laser, oczy

Te soczewki działają niczym w filmach sci-fi. Umożliwią sterowanie elektroniką przy pomocy oczu?

Francuscy inżynierowie stworzyli soczewkę kontaktową, która wskazuje na to, na co spogląda jej użytkownik. Cała konstrukcja opiera się na soczewkach kontaktowych umieszczanych w oczach oraz systemie zewnętrznych kamer, zamontowanych na okularach. To właśnie ten układ odpowiada za śledzenie, gdzie patrzy jego posiadacz. Jednym z możliwych zastosowań takiego rozwiązania mogłoby być sterowanie urządzeniami przy pomocy wzroku. Wystarczy sobie wyobrazić, iż zamiast korzystania z ekranu dotykowego lub myszy, moglibyśmy wybierać interesujące nas opcje za pomocą spojrzenia.

W przyszłości Ziemia może osiągnąć temperatury najwyższe od 50 mln lat

Niemieccy i amerykańscy naukowcy ostrzegają przed scenariuszem, w ramach którego nasza planeta miałaby się nagrzać do wartości niespotykanych od 50 milionów lat. Badacze doszli do takich wniosków po tym, jak przeanalizowali niewielkie skamieniałości znalezione w rdzeniach wyciągniętych z dna morskiego. Ich celem była rekonstrukcja historii klimatycznej Ziemi aż do zmierzchu dinozaurów. Okazało się, że w ciągu ostatnich 66 milionów lat na naszej planecie panowały cztery różne epoki klimatyczne. Od czasu największego ocieplenia, klimat Ziemi stopniowo się ochładzał, co miało miejsce na przestrzeni ostatnich 50 milionów lat. Obecnie zachodzące zmiany są jednak na tyle poważne, że do 2300 roku możemy dobić do średnich temperatur, które notowano po raz ostatni przed 50 milionami lat.

Chcesz być na bieżąco z WhatNext? Śledź nas w Google News